Blog

Czy świat jest gotów wziąć sprawy w swoje ręce, gdy najważniejszy szlak energetyczny globu jest zablokowany? To pytanie wisi w powietrzu, gdy Wielka Brytania przejmuje inicjatywę, by zebrać koalicję państw zdecydowanych przywrócić żeglugę w Cieśninie Ormuz. I robi to bez kluczowego gracza.

Londyn na czele „koalicji chętnych”

Wielka Brytania organizuje wirtualne spotkanie planistyczne z udziałem ponad 40 państw. Rozmowy mają charakter wojskowo-strategiczny i odbywają się pod egidą brytyjskich sił zbrojnych. To kontynuacja wcześniejszych zapowiedzi premiera Keira Starmera, który mówił o zwołaniu ministrów spraw zagranicznych 35 krajów.

Brytyjski premier zapowiedział, że celem jest „ocena wszelkich wykonalnych środków dyplomatycznych i politycznych” oraz przywrócenie swobody żeglugi i bezpieczeństwa uwięzionym statkom. Spotkanie ma być poświęcone omówieniu sposobów „uczynienia cieśniny dostępną i bezpieczną po zakończeniu walk„.

Kto jest na pokładzie?

Wśród uczestników znajdują się m.in. Francja, Niemcy, Kanada, Japonia, Korea Południowa, Australia oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. Kraje te wyraziły gotowość do udziału w działaniach zapewniających swobodny przepływ statków. Wcześniejsze doniesienia wskazywały też na zaangażowanie Holandii i państw Zatoki Perskiej.

Planiści wojskowi spotkają się również, aby omówić opcje marynarki wojennej. Rozważane są eskorty wojskowe, operacje trałowania min i inne środki obrony przed ewentualnymi atakami ze strony Iranu.

„Po tym spotkaniu zwołamy również naszych planistów wojskowych, aby przeanalizowali, jak możemy zmobilizować nasze możliwości” — zapowiedział premier Starmer.

Wielka nieobecność: Stany Zjednoczone

Jednym z najbardziej znaczących elementów tej inicjatywy jest brak Stanów Zjednoczonych w planowanej operacji. Prezydent USA Donald Trump publicznie wezwał europejskich sojuszników i inne państwa Zachodu do samodzielnego zabezpieczenia swoich interesów energetycznych.

Trump wskazał, że ewentualne niedobory surowców nie będą problemem Waszyngtonu i skrytykował brak poparcia dla jego wojny ze strony państw europejskich. Stwierdził też, że to od innych krajów będzie zależało zapewnienie bezpieczeństwa cieśniny, jeśli USA zaprzestaną ataków na Teheran.

Dlaczego to takie pilne? Wąskie gardło światowej energii

Cieśnina Ormuz to jeden z najważniejszych punktów infrastruktury energetycznej świata. Przed eskalacją konfliktu przepływało przez nią około 20 proc. globalnych dostaw ropy i gazu. Jej faktyczne zablokowanie przez Iran, będące odpowiedzią na lutowe ataki USA i Izraela, natychmiast odbiło się na rynkach.

Globalne ceny energii gwałtownie wzrosły, wzbudzając obawy przed kryzysem gospodarczym, recesją i presją inflacyjną. Dla importerów surowców oznacza to nie tylko wyższe koszty, ale także zwiększone ryzyko przerw w dostawach.

Wyzwania i złożoność misji

Premier Starmer przyznał jednak, że każda międzynarodowa operacja może być złożona i chaotyczna. „Nie sądzę, aby można było zakładać, że deeskalacja konfliktu koniecznie doprowadzi jednocześnie do bezpiecznego ponownego otwarcia cieśniny Ormuz” — powiedział.

Dodał szczerze: „Muszę szczerze o tym powiedzieć: to nie będzie łatwe„. Problemem dla żeglugi w regionie nie jest dostępność ubezpieczenia, ale „bezpieczeństwo żeglugi”.

Budowanie koalicji morskiej jest utrudnione ze względu na zróżnicowany charakter zasobów dostępnych u poszczególnych uczestników. Niektóre kraje zaoferowały na przykład dostarczenie trałowców, ale nie fregat do ich obrony.

Nieformalne sojusze i przyszłość

Proponowana koalicja nie będzie działać jako misja NATO i będzie obejmować kraje spoza sojuszu wojskowego. Propozycja ma zostać rozlokowana po zawieszeniu broni w wojnie USA i Izraela z Iranem, ale jest przyspieszona w odpowiedzi na groźby Trumpa.

Rzecznik ministra spraw zagranicznych Belgii, która nie jest jednym z 35 oficjalnych sygnatariuszy, ale jest chętna do udziału, powiedział, że działania te są „bardzo podobne do koalicji chętnych na Ukrainie„. Dodał jednak: „Wszystko będzie zależało od decyzji prezydenta Trumpa… W tej chwili nie jest jasne, jaki będzie następny etap”.

Spotkanie w brytyjskim ośrodku planowania wojskowego w Northwood ma koncentrować się na „odpowiednich środkach” działania, w tym koordynacji marynarek wojennych, ochronie konwojów handlowych oraz mechanizmach reagowania kryzysowego. Choć na tym etapie nie zapadną decyzje operacyjne, samo zwołanie tak szerokiego grona pokazuje skalę wyzwania.

Europa i jej partnerzy, pozostawieni sami sobie przez Waszyngton, muszą znaleźć wspólny głos i zasoby, by odblokować arterię, od której zależy globalna stabilność energetyczna. Gra toczy się o wysoką stawkę.

Czy zdjęcia z głębokiego kosmosu można zrobić smartfonem? NASA właśnie udowadnia, że tak! W historycznej, pierwszej od pół wieku załogowej misji w kierunku Księżyca, na pokładzie statku Orion CM-003 Integrity znalazły się najnowsze iPhone’y. To prawdziwy przełom w podejściu agencji kosmicznej.

Księżycowa misja z iPhonem w kieszeni

Uwagę przyciągnął nietypowy element wyposażenia załogi. Zamiast sprzętu sprzed dekady, astronauci Artemis II korzystają z najnowszych iPhone’ów. Transmisja NASA uchwyciła moment pakowania tych urządzeń do kieszeni skafandrów oraz ich użycie już na orbicie. W warunkach mikrograwitacji astronauci podawali sobie smartfony, a jeden z nich wykonywał zdjęcia.

To pierwszy raz, gdy iPhone został dopuszczony do użycia w załogowej misji w głębokiej przestrzeni kosmicznej.

Jak oceniają media, to przełom w podejściu agencji. Dotychczas procedury certyfikacyjne trwały latami, co oznaczało, że w kosmos trafiał sprzęt technologicznie przestarzały. Początkowo zakładano, że astronauci będą korzystać z lustrzanek Nikona i kamer GoPro sprzed dekady.

Tryb samolotowy na orbicie Księżyca

Ale zaraz, jak działa smartfon w kosmosie? Obecnie iPhone’y najprawdopodobniej działają w trybie samolotowym, aby uniknąć zakłóceń systemów pokładowych. Misja nie obejmuje dokowania do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, dlatego nie przewiduje się bezpośrednich relacji astronautów z użyciem internetu.

Tutaj pojawia się kluczowy szczegół. Urządzenia nie działają jak typowe telefony. NASA wyłączyła w nich Wi-Fi, Bluetooth i dostęp do internetu. iPhone’y pełnią wyłącznie funkcję aparatów fotograficznych i nie mogą być ładowane w trakcie lotu.

Rekordowe zdjęcia z 250 tysięcy mil

Mimo tych ograniczeń sprzęt poradził sobie w ekstremalnych warunkach. Astronauci wykonali zdjęcia Ziemi i przestrzeni kosmicznej z odległości ponad 250 tys. mil, bijąc przy okazji rekord oddalenia od naszej planety. Zdjęcia wykonane smartfonem są już publikowane przez agencję.

Kulminacyjnym momentem misji był przelot wokół Księżyca zaplanowany na 6 kwietnia. Astronauci przeprowadzili wtedy obserwacje i wykonali zdjęcia, w tym potencjalnie obszarów niewidocznych dotąd z perspektywy człowieka.

Jak podkreśla NASA, załoga będzie „pierwszymi ludźmi, którzy ujrzą niektóre obszary jego drugiej strony”. Niewykluczone, że to właśnie iPhone stał się pierwszym smartfonem, który zarejestrował te widoki.

Certyfikacja bez Apple? To możliwe!

Zanim iPhone trafił na pokład statku Orion, musiał przejść rygorystyczny proces certyfikacji. Inżynierowie analizowali m.in. ryzyko uszkodzenia urządzenia i zagrożenia dla załogi w warunkach mikrograwitacji.

Ciekawostką jest fakt, że Apple nie uczestniczyło bezpośrednio w tym procesie. To NASA odpowiadała za dopuszczenie urządzenia do użycia w misji. Zmiana nastąpiła m.in. pod wpływem doświadczeń z prywatnych misji kosmicznych, gdzie urządzenia konsumenckie — w tym sprzęt Apple — sprawdziły się w praktyce.

Symboliczny moment dla technologii

Dla Apple to symboliczny moment — firma obchodzi właśnie 50-lecie działalności. Obecność iPhone’ów w misji księżycowej to nie tylko technologiczny przełom, ale również ogromna wartość wizerunkowa.

Pokazuje to coś znacznie ważniejszego: konsumencka technologia coraz śmielej trafia do najbardziej zaawansowanych projektów kosmicznych. NASA odchodzi od wieloletnich procedur certyfikacyjnych, pozwalając astronautom korzystać z aktualnych, sprawdzonych w prywatnych misjach urządzeń.

I choć iPhone’y na pokładzie Artemis II działają głównie jako zaawansowane aparaty, ich obecność na orbicie Księżyca to jasny sygnał: przyszłość eksploracji kosmosu może być bliższa naszej codziennej technologii, niż kiedykolwiek sobie wyobrażaliśmy.

Czy swobodne podróżowanie po Europie bez kontroli granicznych to już przeszłość? W Polsce tymczasowe kontrole na granicach wewnętrznych z Niemcami i Litwą nie tylko trwają, ale właśnie zostały przedłużone na kolejne pół roku. To potężny sygnał, że rząd nie zamierza rezygnować z tego narzędzia w walce z nielegalną migracją.

Nowe dane z okresu świątecznego

Sprawdźmy najnowsze liczby. Według danych Straży Granicznej, w zaledwie kilka dni – od 3 do 6 kwietnia – na granicy z Litwą skontrolowano ponad 16,6 tys. osób i 8,2 tys. środków transportu. To nie są małe liczby!

Ale to nie wszystko. W tym krótkim czasie zatrzymano 79 osób, przy czym 68 osobom odmówiono wjazdu na terytorium Polski, a 10 osób przekazano w ramach readmisji na Litwę. Co ciekawe, zatrzymano także jednego obywatela Ukrainy za pomocnictwo.

A co z zachodnią granicą? W tym samym czasie na granicy z Niemcami skontrolowano ponad 15,6 tys. osób i ponad 7 tys. pojazdów. Odmówiono wjazdu 37 osobom.

Przedłużenie kontroli do października 2026

Tu dochodzimy do kluczowej informacji. Kontrole, które przywrócono 7 lipca 2025 roku, właśnie zostały przedłużone. Ostatnia nowelizacja rozporządzenia weszła w życie w niedzielę i zakłada przedłużenie kontroli o kolejne 6 miesięcy – do 1 października 2026 r.

To oznacza, że system, który działa nieprzerwanie od ponad dziewięciu miesięcy, będzie z nami przez kolejne pół roku. Kontrole na granicy polsko-niemieckiej prowadzone są na około 50 przejściach i punktach granicznych. W przypadku granicy z Litwą jest to 13 przejść.

Uzasadniając swoją decyzję MSWiA wskazywało, że na terytorium Niemiec przebywa „duża liczba cudzoziemców o nieuregulowanym statusie pobytowym”. Dodatkowo podkreślał, że cały czas utrzymuje się „zagrożenie nielegalną migracją z kierunku wschodniego” – szczególnie przez terytorium Litwy i Łotwy.

Szerszy obraz: dane od początku roku

Jeśli spojrzymy na dłuższy okres, skala zjawiska jest jeszcze wyraźniejsza. Od 1 stycznia 2025 r. do 22 lutego 2026 r. Straż Graniczna zatrzymała 681 obywateli państw trzecich, którzy nielegalnie przekroczyli granicę z Litwy do Polski. W rejonie tej granicy zatrzymano także 85 pomocników i organizatorów prób nielegalnego przekroczenia granicy.

W samym okresie obowiązywania kontroli, czyli od 7 lipca 2025 r. do 22 lutego 2026 r., zatrzymano 261 obywateli państw trzecich na granicy z Litwą, odmówiono wjazdu 595 cudzoziemcom, a 281 cudzoziemców przekazano na Litwę w ramach readmisji.

Na granicy z Niemcami, w okresie od początku 2025 roku do lutego 2026, zatrzymano 428 obywateli państw trzecich. Od lipca 2025 do lutego 2026 Straż Graniczna odmówiła wjazdu 468 cudzoziemcom na tym odcinku.

Jak przygotować się do kontroli?

MSWiA przygotowało konkretne zalecenia dla kierowców, aby kontrola przebiegła jak najszybciej. Oto kluczowe punkty:

• Zabierz ważny dowód osobisty lub paszport – najlepiej w wersji papierowej.
• Przygotuj dokumenty przed dojazdem do punktu kontroli.
• Uchyl szybę – to ułatwi i przyspieszy kontrolę.
• Zatankuj auto, weź wodę i prowiant – zwłaszcza na dłuższą trasę.
• Stosuj się do poleceń służb i oznakowania – możliwe objazdy.
• W razie zatoru na drodze utwórz korytarz życia.
• Włącz funkcję TA w radiu samochodowym.
• Sprawdź sytuację graniczną w aplikacji Regionalny System Ostrzegania.

Co na to Schengen?

Przywrócenie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych jest, w ocenie UE, środkiem ostatecznym, który powinien być stosowany wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Zgodnie z kodeksem granicznym Schengen, państwo członkowskie może wprowadzić tymczasowe kontrole w przypadku pojawienia się poważnego zagrożenia dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa wewnętrznego.

Wszystko wskazuje na to, że Polska uznała obecną sytuację za właśnie taką wyjątkową okoliczność. Kontrole potrwają co najmniej do jesieni 2026 roku, a ich efekty są monitorowane i publikowane na bieżąco. Podróżując na zachód lub wschód, warto się na nie przygotować.

Czy polskie firmy szykują się na falę zwolnień, czy może przeciwnie – otwierają drzwi dla nowych talentów? Okazuje się, że odpowiedź nie jest jednoznaczna i wszystko zależy od branży, w której działasz. Najnowsze badanie Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) przynosi mieszany obraz koniunktury na rynku pracy na początku 2026 roku.

Mieszane sygnały z rynku

Zacznijmy od liczb, które mówią same za siebie. Według badania Miesięcznego Indeksu Koniunktury (MIK), do końca lutego 2026 roku 11% przedsiębiorstw przyjęło nowych pracowników. To dobra wiadomość. Jeszcze lepsza jest ta, że aż 26% firm planuje kolejne rekrutacje do końca tego roku. Optymizm? Nie do końca.

Druga strona medalu jest mniej przyjemna. W tym samym okresie 6% firm zdecydowało się na zwolnienia, a 12% przewiduje takie działania do końca 2026 r. Mamy więc do czynienia z wyraźnym podziałem – część firm dynamicznie rośnie, a część zmuszona jest do redukcji.

Wśród przedsiębiorstw, które już zwiększyły liczbę zatrudnionych, 77% zamierza kontynuować rekrutacje w kolejnych miesiącach 2026 r. Natomiast z firm, które dotąd nie powiększyły zespołu, 19% rozważa przyjęcie nowych pracowników.

Branżowa ruletka: Budownictwo i TSL

Aby zrozumieć tę mozaikę, trzeba spojrzeć na poszczególne sektory. Tutaj różnice są kolosalne! Weźmy pod lupę budownictwo. To branża paradoksów. Z jednej strony, ponad jedna trzecia (34%) firm z tego sektora planuje zatrudnić nowych pracowników w 2026 r. To imponujący wynik.

Ale jest też druga strona. W budownictwie 17% firm planuje zwolnienia do końca roku. Jak to możliwe? Analitycy PIE tłumaczą: „choć nadal plany przyjęć (34 proc.) przeważają nad planami zwolnień”. To klasyczny przykład branży, która jednocześnie rośnie i się przekształca, a część podmiotów po prostu nie wytrzymuje konkurencji.

Podobnie dynamicznie wygląda sytuacja w transporcie, spedycji i logistyce (TSL). Tutaj 28% przedsiębiorstw deklaruje zamiar zatrudnienia. Jednak, podobnie jak w budownictwie, firmy te mają ogromny problem ze znalezieniem chętnych do pracy.

I tu dochodzimy do kluczowego wskaźnika – niedoboru kadr. Aż 58% firm budowlanych oraz 59% przedsiębiorstw z sektora TSL sygnalizuje trudności w pozyskiwaniu pracowników. Firmy chcą zatrudniać, ale nie mają kogo! To tworzy błędne koło, które może hamować rozwój całych sektorów.

Czarny scenariusz dla produkcji

Jeśli szukasz branży, w której dominują ciemne chmury, to jest nią produkcja. Badanie PIE nie pozostawia wątpliwości: firmy produkcyjne najczęściej decydują się na zwolnienia. Skala jest niepokojąca.

Już 14% z nich przeprowadziło redukcję zatrudnienia w pierwszych dwóch miesiącach 2026 r., a dalsze 10% ma takie plany na kolejne miesiące. To oznacza, że co czwarta firma produkcyjna albo już zwalnia, albo szykuje się do tego kroku.

Co gorsza, trend ten ma charakter trwały. Wśród przedsiębiorstw, które już zdecydowały się na zwolnienia, 57% zamierza kontynuować redukcje do końca roku. To nie są jednorazowe cięcia, ale długoterminowa strategia dostosowywania się do trudnych warunków. Nawet wśród firm, które jeszcze nie podjęły tej bolesnej decyzji, 10% rozważa taki krok w najbliższych miesiącach 2026 r.

Co to wszystko oznacza?

Podsumowując, polski rynek pracy w 2026 roku przypomina pole bitwy, na którym ścierają się zupełnie różne trendy. Z jednej strony mamy branże „głodowe” – budownictwo i logistykę, które desperacko szukają rąk do pracy, ale napotykają na barierę niedoboru kwalifikowanych kadr. Z drugiej strony jest produkcja, która systematycznie redukuje zatrudnienie, prawdopodobnie pod presją kosztów, automatyzacji lub spadającego popytu.

Eksperci zwracają uwagę, że rynek staje się coraz bardziej zróżnicowany. Nie ma już jednej, wspólnej narracji dla wszystkich przedsiębiorstw. Decyzja o zatrudnieniu lub zwolnieniu zależy w dużej mierze od konkretnej niszy, w której firma działa. To wymaga od menedżerów, pracowników i instytucji publicznych jeszcze większej czujności i elastyczności. Jedno jest pewne – monotonia na rynku pracy to już przeszłość.

Czy jedna z największych transakcji medialnych w historii, warta ok. 110 miliardów dolarów, może zmienić właściciela największej prywatnej telewizji w Polsce? Amerykański Departament Sprawiedliwości właśnie przyspiesza swoje śledztwo, a w tle czeka węgierski miliarder, który ma apetyt na polski rynek.

Amerykańska machina antymonopolowa rusza z miejsca

Departament Sprawiedliwości USA wysłał formalne wezwania do przedstawienia informacji dotyczących przejęcia Warner Bros. Discovery przez Paramount Skydance. To transakcja, która połączyłaby dwa gigantyczne studia filmowe, platformy streamingowe oraz działalność informacyjną.

Szef pionu antymonopolowego departamentu Omeed Assefi podkreślił, że transakcja „nie będzie traktowana ulgowo i z pewnością nie uzyska przyspieszonej zgody z powodów politycznych”.

Urzędnicy analizują wszystko: wpływ na produkcję filmową i telewizyjną, prawa do treści, konkurencję między platformami streamingowymi oraz możliwe skutki dla kin. Jeśli Departament uzna, że fuzja ogranicza konkurencję, może próbować ją zablokować lub wymusić określone warunki.

Globalne zainteresowanie i polski wątek

Sprawą zajmują się już nie tylko Amerykanie. Komisja Europejska prowadzi rozmowy z podmiotami trzecimi, Kanada analizuje wpływ transakcji na rynek, a informacje zbiera również prokurator generalny Kalifornii. Paramount z kolei zaznacza, że spodziewa się szczegółowych analiz ze strony regulatorów na całym świecie.

A gdzie w tym wszystkim jest TVN? Telewizja, jako część Warner Bros. Discovery, ma zostać przejęta przez koncern Paramount Skydance. Ale to wciąż nie jest pewne.

Przeszkody na drodze do finalizacji

Transakcja warta 111 mld dol. (czyli 31 dol. za akcję WBD) stoi przed kilkoma kluczowymi przeszkodami. 23 kwietnia akcjonariusze Warner Bros. Discovery, którzy posiadali akcje do 20 marca, zadecydują o sprzedaży.

Potrzebne będą też zgody regulatorów w USA i UE, którzy muszą ocenić, czy fuzja nie narusza zasad konkurencji. To właśnie dlatego Departament Sprawiedliwości tak dokładnie przygląda się sprawie.

A jeśli TVN znów trafi na sprzedaż?

Eksperci wskazują, że nawet jeśli Paramount przejmie WBD, TVN niekoniecznie zostanie w nowych strukturach.

„Jest oczywiste, że nowy właściciel dokona szybkiego przeglądu wszystkich aktywów i ich przydatności. Możliwe scenariusze obejmują […] sprzedaż TVN jako nieprzystającego do nowej, globalnej strategii grupy” – mówi w rozmowie z „Presserwisem” Marek Sowa, ekspert rynku mediów.

I tu pojawia się nowy gracz. A właściwie stary, ale z nowymi ambicjami.

Węgierski miliarder z apetytem na polski rynek

Zoltan Varga, właściciel Central Media Group, w rozmowie z Wirtualnymi Mediami nie pozostawia wątpliwości.

„Mogę powiedzieć, że jeśli TVN wróci na rynek, na pewno będę nim zainteresowany” – deklaruje biznesmen.

Varga, który niedawno sprzedał ze stratą „Rzeczpospolitą”, wciąż jest głodny inwestycji w Polsce. Działa tu od 10 lat, a w zeszłym roku jego firma była częścią konsorcjum, które chciało kupić TVN.

„Szukam czegoś większego”

Węgierski potentat chwali Polskę za wolność od korupcji i wpływu państwa na biznes. Jego zdaniem rynek medialny nad Wisłą jest „bardzo konkurencyjny”, a właśnie takie lubi najbardziej.

„Aktywnie szukam nowych firm do kupienia” – przyznaje Varga. – „Skala ma znaczenie. […] Dlatego szukam czegoś większego”.

Dla niego „Rzeczpospolita” była za mała. Teraz jego wzrok jest zwrócony na znacznie większe zdobycze.

Co dalej z gigantyczną fuzją?

Paramount szacuje, że dzięki połączeniu z WBD osiągnie ok. 6 mld dolarów oszczędności, co – jak przyznaje – często wiąże się z redukcją zatrudnienia. Firma tłumaczy, że chodzi głównie o optymalizację technologii i nieruchomości.

Związki zawodowe, w tym potężny Teamsters, biją na alarm. Ostrzegają, że fuzja może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla miejsc pracy i apelują o jej zablokowanie lub wprowadzenie solidnych zabezpieczeń dla pracowników.

Jednym z głównych problemów, które widzą regulatorzy, jest ryzyko ograniczenia konkurencji – szczególnie zmniejszenia liczby potencjalnych nabywców filmów i seriali na rynku.

Droga do finalizacji tej historycznej transakcji jest długa i wyboista. A na jej końcu może czekać nie tylko nowy globalny gigant medialny, ale też nowy rozdział w historii polskiej telewizji. Wszystko zależy od decyzji urzędników, akcjonariuszy i… apetytu węgierskiego miliardera.

Czy dwukrotne przestawianie zegarków w ciągu roku to już tylko relikt przeszłości, który bardziej szkodzi niż pomaga? Najnowsze badania i głosy ekspertów nie pozostawiają złudzeń — większość społeczeństwa ma dość tej corocznej praktyki.

Przytłaczająca większość za zniesieniem

Aż 61% Polaków opowiada się za całkowitym zniesieniem sezonowej zmiany czasu. To niekwestionowana większość, która wyraźnie wskazuje kierunek. Dla porównania, za utrzymaniem tego rozwiązania jest jedynie 18% badanych, a co piąta osoba (21%) nie ma w tej sprawie wyrobionej opinii. Te liczby pochodzą z badania Huawei CBG Polska i mówią same za siebie.

Dlaczego Polacy się sprzeciwiają?

Powody są zarówno zdrowotne, jak i praktyczne. Najczęściej wskazywanym argumentem jest przekonanie, że zmiana czasu to sztuczne „mieszanie w zegarze biologicznym” i niepotrzebna ingerencja w zdrowie (53%). Respondenci zwracają również uwagę, że jest to rozwiązanie przestarzałe (43%) oraz przynoszące więcej szkód niż korzyści (41%).

Dla wielu osób problem ma także bardzo praktyczny wymiar — co trzeci badany (33%) podkreśla, że zmiana czasu utrudnia codzienne funkcjonowanie, szczególnie w przypadku pracy zmianowej czy opieki nad dziećmi.

A to nie wszystko. 28% wskazuje na dodatkowe koszty i chaos organizacyjny dla firm, szkół oraz instytucji. Eksperci potwierdzają te obawy.

Ekonomiczny wymiar? Tylko straty

Robert Gwiazdowski w podcaście „Gwiazdowski mówi Interii” stawia sprawę jasno: „Pozytywnych skutków ekonomicznych nie ma, proszę państwa, żadnych”. Odwołuje się przy tym do eksperymentu w USA, który wykazał, że zużycie energii elektrycznej było większe tam, gdzie czasem manipulowano.

„Poza tym mamy gigantyczne straty w ruchu kolejowym, samolotowym, gdzie zmiana czasu powoduje problemy logistyczne. Nie tylko to zresztą — zwykłe przestawianie cyklu produkcyjnego. Mało tego, zwykła operacja przestawiania tych zegarków — to wszystko zajmuje czas. A czas to pieniądz” — dodaje.

Zdrowotny koszt przestawiania zegarków

Raport Huawei pokazuje, że 39% Polaków źle znosi wiosenną zmianę czasu. Najczęściej objawia się to problemami z przestawieniem godzin snu (44%), sennością w ciągu dnia i gorszym samopoczuciem (po 34%). Co gorsza, u ponad połowy osób negatywnie znoszących zmianę czasu (53%), powrót organizmu do równowagi trwa dłużej niż tydzień.

Eksperci mówią wprost o „społecznym jet lagu”. „Człowiek po zmianie czasu ma problemy przez jakiś czas ze zdrowiem, koncentracją” — wskazuje Gwiazdowski. „Narzucony administracyjnie czas nie pokrywa się z tym naszym biologicznym i generuje liczne problemy. Skutkuje zmęczeniem, rozdrażnieniem, zwiększoną liczbą incydentów medycznych. To zostało zmierzone w statystykach szpitalnych”.

A co z tymi, którzy nie odczuwają problemów?

Badanie Huawei pokazuje, że dla znacznej części społeczeństwa okres ten pozostaje neutralny (42%) lub ma wręcz pozytywny wpływ (19%) na funkcjonowanie organizmu. To ważny głos w dyskusji, pokazujący, że nie wszyscy odczuwają negatywne skutki.

Niewykorzystana technologia

Ciekawym wątkiem z badania jest stosunek do technologii. Mimo że ponad jedna trzecia Polaków (38%) posiada inteligentne urządzenia do monitorowania zdrowia, ich potencjał w kontekście snu pozostaje niewykorzystany. Tylko 16% respondentów mierzy za ich pomocą parametry snu. Nawet w tej grupie 70% ogranicza się do biernego przeglądania danych, a regularnej analizy podejmuje się jedynie 29%.

Unijne plany… które utknęły

Przypomnijmy, że w marcu 2019 roku Parlament Europejski zatwierdził plan zniesienia zmian czasu od roku 2021. Jak ironizuje Robert Gwiazdowski: „Piąta rocznica właśnie upłynęła, odkąd mieliśmy przestać zmieniać czas”.

Wniosek? Społeczeństwo jest gotowe na zmianę, eksperci wskazują na brak korzyści i realne koszty, a decydenci… wciąż czekają. Czy w końcu położymy kres tej corocznej praktyce? Na to pytanie odpowiedź wciąż pozostaje w gestii polityków.

Czy presja sojuszników na Ukrainę, by ta ograniczyła ataki na rosyjskie rafinerie, może doprowadzić do przełomu? Prezydent Wołodymyr Zełenski właśnie przedstawił konkretną propozycję, która może zmienić dynamikę konfliktu.

Naciski w związku z cenami ropy

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski potwierdził, że niektórzy sojusznicy Kijowa zwrócili się do Ukrainy z prośbą o ograniczenie ataków na rosyjskie obiekty energetyczne. Powodem jest ciągły wzrost cen ropy naftowej na świecie.

„Ostatnio, po globalnym kryzysie energetycznym, rzeczywiście otrzymaliśmy sygnały od niektórych naszych partnerów dotyczące ograniczenia naszych działań wymierzonych w sektor naftowy i energetyczny Federacji Rosyjskiej” — powiedział Zełenski.

Ukraiński przywódca nie sprecyzował, kto złożył wniosek. Dał jednak jasno do zrozumienia, że Kijów raczej nie podejmie działań bez wzajemności ze strony Rosji.

Propozycja rozejmu przekazana przez USA

Ale tu pojawia się kluczowy zwrot. Zełenski ogłosił, że Ukraina przekazała Rosji propozycję wzajemnego wstrzymania ataków na infrastrukturę energetyczną. Inicjatywa została przekazana stronie rosyjskiej za pośrednictwem Stanów Zjednoczonych.

„Jeśli Rosja będzie gotowa zaprzestać ataków na nasz sektor energetyczny, my będziemy gotowi odpowiedzieć tym samym. I taka właśnie propozycja – przekazana za pośrednictwem Amerykanów – dotarła do strony rosyjskiej” — powiedział Zełenski w wieczornym wystąpieniu 6 kwietnia.

Szef państwa przypomniał również, że Ukraina wcześniej sygnalizowała gotowość do zawieszenia broni, w tym w okresie świąt wielkanocnych. Już 30 marca deklarował poparcie dla wszelkich rozwiązań prowadzących do zakończenia wojny, pod warunkiem zachowania suwerenności i godności państwa.

Dlaczego rosyjski sektor energetyczny jest celem?

To nie jest przypadkowa taktyka. Rosja od miesięcy terroryzuje miasta na Ukrainie, przeprowadzając zakrojone na szeroką skalę bombardowania obiektów energetycznych. To pozostawia miliony cywilów bez prądu i ogrzewania.

Z drugiej strony, dochody Rosji z eksportu surowców energetycznych są bezpośrednio wykorzystywane do finansowania działań zbrojnych. Dlatego, jak podkreśla Zełenski, „każde nasze ograniczenie ich zdolności do eksportu ropy jest słuszne”.

Ukraina nasiliła ataki na rosyjską infrastrukturę energetyczną od początku wojny na Bliskim Wschodzie. Celem jest uniemożliwienie Rosji czerpania korzyści z wyższych cen ropy naftowej. Tylko w zeszłym tygodniu ukraińskie drony zaatakowały kilka rosyjskich rafinerii i terminali eksportowych.

Szansa na deeskalację?

Według władz w Kijowie, ewentualne porozumienie dotyczące wstrzymania ataków na sektor energetyczny mogłoby ograniczyć dalszą eskalację konfliktu. Co więcej, mogłoby stworzyć przestrzeń do szerszych rozmów o zawieszeniu broni.

Zełenski podziękował także partnerom Ukrainy za kontynuowanie presji na Rosję poprzez sankcje, zatrzymywanie tankowców oraz ograniczanie dostępu do nowoczesnych technologii. Jak zaznaczył, działania te mają kluczowe znaczenie dla ograniczania zdolności Kremla do prowadzenia wojny.

Czy Rosja odpowie na tę propozycję? W obecnej sytuacji geopolitycznej Rosja liczy na zwiększenie przychodów z eksportu ropy, korzystając z rosnących cen. Ukraińskie działania militarne skutecznie te możliwości ograniczają. Piłka jest teraz po stronie Kremla.

Źródło: Business Insider, Interia Biznes

Czy to już początek końca gotówki w Polsce? Restrykcje w obrocie gotówkowym stają się coraz bardziej realne, a nowe limity już obowiązują. Oto co musisz wiedzieć o nadchodzącej rewolucji w płatnościach.

Polskie limity: głównie dla biznesu

W Polsce przywykliśmy już do pewnych ograniczeń, ale dotyczą one głównie przedsiębiorstw. Obecnie na firmy narzucony jest limit transakcji gotówkowych do 15 000 zł. Transakcje przekraczające tę kwotę muszą być realizowane z wykorzystaniem rachunku płatniczego.

Limit dotyczy wartości transakcji – bez względu na liczbę płatności dokonanych w jej ramach.

Co to oznacza w praktyce? Dla funkcjonującego przedsiębiorstwa kwota 15 tys. zł to często kropla w morzu, co sprawia, że obrót gotówkowy jest de facto mocno ograniczony. Co ważne, w przypadku przekroczenia limitu, kupujący nie będzie mógł zaliczyć całej kwoty transakcji do kosztów uzyskania przychodów.

A co z osobami fizycznymi?

Co do zasady, dla osób fizycznych nie istnieją odgórne limity transakcji gotówkowych. Ale uwaga! Nie jest tak, że za gotówkę możemy swobodnie nabyć wszystko.

Idealnym przykładem jest zakup nieruchomości. Bank może zablokować przelew na wysoką kwotę, np. z konta ze sprzedaży mieszkania, wymagając osobistej wizyty w oddziale i okazania dokumentów, takich jak umowa rezerwacyjna.

Dlaczego? Powodem jest ochrona przed finansowaniem terroryzmu. Transakcje powyżej 15 tys. euro są automatycznie rejestrowane przez banki i przekazywane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF).

Nowy limit w bankomatach: 200 zł dla BLIK

Ale to nie wszystko! 19 lutego w życie wszedł nowy limit wypłat gotówki w bankomatach. Spółka Euronet Polska wprowadziła limit 200 zł dla jednorazowej wypłaty przy użyciu kodu BLIK. Ograniczenie obowiązuje do odwołania we wszystkich bankomatach i recyklerach tej sieci.

Dlaczego? Jak czytamy w komunikacie, stawki za wypłaty BLIKIEM nie pokrywają kosztów tej usługi po stronie operatorów. Transakcje gotówkowe są realizowane po stawkach dwukrotnie niższych niż koszty.

Spółka pozostaje otwarta na dialog, szczególnie w celu utrzymania dostępu do gotówki dla wszystkich klientów w Polsce, także w mniejszych miejscowościach.

Na szczęście, użytkownicy BLIKA nadal mogą swobodnie korzystać z ponad 13 000 bankomatów w całym kraju, w tym ponad 8 000 urządzeń w sieciach własnych banków, gdzie limity pozostają na wyższym poziomie.

Wielka zmiana od 2027 roku: dyrektywa UE

Prawdziwa rewolucja nadchodzi jednak z Brukseli. Od 2027 roku państwa członkowskie UE będą zobowiązane do wprowadzenia limitów w obrocie gotówką.

Maksymalny limit wyniesie 10 000 euro (lub równowartość). Państwa będą mogły wprowadzać niższe limity – np. 3 000 euro. UE chce w ten sposób zadbać, aby duże przepływy gotówkowe nie były wykorzystywane w niewłaściwy sposób i ograniczyć wprowadzanie do obiegu środków pieniężnych niewiadomego pochodzenia.

Nowe przepisy mogą też wprowadzić konieczność potwierdzania tożsamości przy płatnościach powyżej 3 000 euro, szczególnie w transakcjach z udziałem agentów nieruchomości.

Polska na tle Europy

Jak nasz kraj wypada na tle sąsiadów? Oto krótkie zestawienie:

• Niemcy: Brak limitów, ale przy kwotach powyżej 10 000 euro – obowiązek weryfikacji tożsamości.
• Francja: Limit 1 000 euro dla rezydentów, 15 000 dla nierezydentów. Zakaz gotówki przy zakupie nieruchomości powyżej 3 000 euro.
• Włochy: Od 2022 roku limit 1 000 euro.
• Grecja: Limit 500 euro (z wyjątkiem zakupu auta).
• Hiszpania: Każda wypłata powyżej 3 000 euro wymaga wcześniejszego zgłoszenia do urzędu skarbowego.

Sprzeciw i obawy

Nie wszystkie kraje zgadzają się na ten kierunek zmian. Przykładem są Węgry, gdzie płatność gotówką została objęta ochroną konstytucyjną. Przeciwnicy ograniczeń argumentują, że to ograniczenie wolności obywatelskich, które rodzi obawy o inwigilację i utrudniony dostęp do własnych pieniędzy.

Czy gotówka odejdzie w niepamięć? Trend jest wyraźny, ale ostateczny kształt zmian wciąż jest przedmiotem dyskusji. Jedno jest pewne – era nieograniczonego obrotu gotówkowego dobiega końca.

Czy pięciotygodniowa seria spadków na Wall Street to już tylko wspomnienie? Amerykański indeks S&P 500 wzrósł o 3,4% w skróconym tygodniu handlowym, notując najlepszy wynik od listopada i przerywając najdłuższą passę spadków od 2022 roku. Ale zarządzający funduszami już ostrzegają: to może być tylko chwilowa ulga, a hossa trwająca niemal nieprzerwanie od 2020 roku jest poważnie zagrożona.

Geopolityka dyktuje warunki

Cały tydzień był emocjonalnym rollercoasterem. Jeszcze w poniedziałek S&P 500 balansował na granicy formalnej korekty (spadku o 10% od szczytu). Czwartkowa sesja rozpoczęła się od gwałtownej wyprzedaży po orędziu Donalda Trumpa dotyczącym Iranu i Cieśniny Ormuz. Prezydent zapowiedział kolejne operacje militarne i odmówił gwarancji ponownego otwarcia kluczowego szlaku transportu ropy i gazu.

– Reszta świata nie znalazła w tym przemówieniu nic dla siebie, jednak amerykańscy inwestorzy, wierni strategii kupowania na dołkach, nie dali się ponieść panice – ocenia Steve Sosnick, główny analityk Interactive Brokers.

Nastroje odmieniły się po doniesieniach o rozmowach irańsko-omańskich. Wspólne prace nad protokołem monitorującym ruch w Cieśninie Ormuz wystarczyły, by rynek uwierzył w deeskalację i odrobił straty.

Eksperci studzą entuzjazm

Ale czy to odbicie ma solidne fundamenty? Eksperci są sceptyczni. Mark Hackett, główny analityk rynkowy w Nationwide, wskazuje, że rynek wciąż bardzo reaguje na nagłówki, a utrzymanie stałej tendencji wzrostowej jest mało prawdopodobne bez namacalnych oznak deeskalacji.

Jeszcze dosadniej wyraził się Mark Malek z Muriel Siebert & Co., który zauważył, że wzrosty z ostatnich dni były napędzane wyłącznie nadzieją – a nadzieja to nie strategia.

Kluczowym elementem budującym niepewność jest skrajnie nieprzewidywalna polityka Donalda Trumpa. W niedzielę na platformie Truth Social pojawił się jego wpis sugerujący, że jeśli Iran nie zgodzi się na zawieszenie broni, USA zbombardują kolejne mosty oraz elektrownie. Termin nowego ultimatum wyznaczono na wtorek 7 kwietnia, godzinę 20:00 czasu wschodnioamerykańskiego.

Ryzyko stagflacji i koniec „ratunku”

Zarządzający funduszami wskazują, że długi konflikt między USA a Iranem grozi stagflacją i głęboką recesją. Każdy kolejny dzień wojny generuje impulsy inflacyjne poprzez wzrost cen ropy, gazu oraz zakłócenia w transporcie towarów.

W negatywnym scenariuszu modele finansowe wskazują na brak przestrzeni do obniżania stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych. Dla indeksu S&P 500, zdominowanego przez spółki technologiczne o wysokich wycenach, utrzymujący się wysoki koszt pieniądza jest zabójczy.

Zamiast oczekiwanego luzowania polityki monetarnej, inwestorzy mogą stanąć przed widmem stagflacji, co sprawi, że Fed będzie miał związane ręce i nie będzie mógł wystąpić w roli „ratownika” rynków finansowych, jak miało to miejsce dotychczas.

Tesla ciągnie Nasdaq w dół

Na tle ostrożnego optymizmu wyraźnie odstawały wyniki Tesli. Akcje producenta spadły o 5,4% po rozczarowujących danych sprzedażowych za Q1 2025. Firma dostarczyła globalnie 358 023 pojazdy – wynik znacznie poniżej oczekiwań analityków, którzy prognozowali średnio 372 160 pojazdów. To jeden z najgorszych wyników kwartalnych sprzedaży Tesli od lat, który uderzył w wycenę spółki i ograniczył potencjał wzrostu indeksu Nasdaq 100.

Wall Street między młotem a kowadłem

Sentyment do amerykańskich akcji jest rozdarty. Z jednej strony mamy sektor technologiczny, tzw. „Wspaniałą Siódemkę”, który przez lata stanowił o sile S&P 500, ale obecnie mierzy się z opiniami o byciu przewartościowanym. Z drugiej strony pojawiają się głosy o renesansie starej gospodarki.

Mechanizm „buy the dip” może przestać działać, a brak ratunku ze strony instytucji państwowych zmusi rynek do bolesnego poszukiwania nowej równowagi. Inwestorzy, którzy weszli na rynek po 2020 roku, mogą nie być przygotowani na scenariusz, w którym politycy nie są w stanie zatrzymać spadków.

Eksperci radzą zachowanie ostrożności i budowanie pozycji w gotówce, czekając na wyklarowanie się sytuacji geopolitycznej. Koniec hossy na S&P 500 wydaje się być coraz bardziej prawdopodobny w miarę jak wyczerpują się pro-wzrostowe czynniki, a ich miejsce zajmuje nieprzewidywalność polityczna i ryzyko stagflacji.

Czy kluczowy szlak morski dla światowego handlu ropą i gazem zaczyna się otwierać? Dane są jednoznaczne: ruch przez Cieśninę Ormuz osiągnął najwyższy poziom od początku wojny, która wybuchła 28 lutego. Za tą zmianą stoją gorączkowe negocjacje państw z Teheranem.

Ruch rośnie, ale to wciąż kropla w morzu

W weekend przez cieśninę przepłynęło 21 statków. To najwyższy dwudniowy wynik od początku marca! Dla porównania, w piątek 4 kwietnia odnotowano przeprawę 13 jednostek. Ale to wciąż niewiele wobec czasów przedwojennych, gdy dziennie przez ten wąski korytarz przechodziło około 135 statków, transportujących jedną piątą światowej ropy i skroplonego gazu ziemnego.

„Iran odpowiada na prośby swoich partnerów, jednocześnie wzmacniając swoją kontrolę nad cieśniną Ormuz” — powiedział agencji Bloomberg Muyu Xu, starszy analityk ds. ropy w Kpler Ltd.

I tu właśnie jest haczyk. Teheran nie oddaje kontroli, a wręcz ją umacnia.

Iran rozdaje karty i nakłada opłaty

Iran zaostrzył kontrolę nad szlakiem, wprowadzając system opłat za tranzyt i kierując większość statków przez wąski północny korytarz między wyspami Larak i Qeshm. Pracuje nawet nad ustawą, która ten system sformalizuje. Jak podaje Bloomberg, warunki umów z zaprzyjaźnionymi państwami pozostają niejasne, ale efekt widać.

Wśród ostatnich przepraw znalazły się jednostki bez wyraźnych powiązań z Iranem czy Chinami. To m.in. francuski statek kontenerowy i japoński tankowiec LNG – prawdopodobnie pierwsze takie rejsy od początku konfliktu. Płynęły też statki powiązane z Turcją, Grecją i Tajlandią.

Kto już dogadał się z Teheranem?

Indie odnotowały już przepływ ośmiu swoich tankowców z LPG. Co więcej, po raz pierwszy od lat przyjęły irański skroplony gaz ziemny. Pakistanowi zaoferowano 20 slotów na wycofanie statków z Zatoki Perskiej. W niedzielę przez cieśninę przepłynął też tankowiec z iracką ropą, po tym jak Iran zapowiedział wyjątek dla „braterskiego Iraku”.

A co z planem pokojowym? Reuters ustalił, że Iran i USA otrzymały przygotowany przez Pakistan plan otwarcia cieśniny. To dwuetapowa propozycja: najpierw zawieszenie broni, potem kompleksowe porozumienie. Ale Wall Street Journal donosi, że szanse na przełom „pozostają nikłe”.

Wszystko w rękach Iranu

Teheran jasno stawia warunki. Otworzy przejście dopiero wtedy, gdy opłaty za tranzyt pokryją straty wojenne. Prezydent USA Donald Trump grozi zaś, że „sprowadzi piekło” na Iran, jeśli ten nie ustąpi.

„Przejście jest nadal na łasce Iranu, a sytuacja może się zmienić w każdej chwili, jeśli konflikt się zaostrzy” – dodaje analityk Muyu Xu.

Śledzenie ruchu jest utrudnione przez zakłócenia sygnałów i wyłączane transpondery AIS. Ale trend jest czytelny: negocjacje dają efekty, choć droga do normalności jest daleka. Oman potwierdził już, że prowadzi rozmowy w celu ułatwienia przepływu. Czy inne kraje pójdą jego śladem?

Jedno jest pewne: Cieśnina Ormuz pozostaje rozgrzanym do czerwoności punktem na mapie światowej geopolityki i gospodarki. Każdy przepływający statek to małe zwycięstwo dyplomacji – i kolejny dowód na to, kto dziś trzyma rękę na kurku.